Bursa'da Sanayi

Bereketli topraklar, ipekli kumaşlar…
Tarih boyunca ekonomik ve külltürel anlamda önemli bir yerleşim alanı olan İznik’e göre daha genç bir kent olan Bursa, ekonomik önemini Osmanlı ile birlikte kazanmaya başlamıştır. İlerleyen yüzyıllar boyunca dev bir imparatorluk haline gelecek olan Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti Bursa, bu konumundan dolayı hızlı bir gelişim sürecini yaşamaya başlamış ve zaman içinde ticari hayatın bütün renklerini bünyesinde barındırır hale gelmiştir.

Bereketli ovası nedeniyle tarım, imparatorluk döneminde Bursa ekonomisinin lokomotiflerinden biri olmuştur. Ancak kentin İpek Yolu üzerinde önemli bir durak olması, ipek böcekçiliğinin ve dolayısıyla dokumacılığın önemini tarımın önüne taşımıştır. Öyle ki, Bursa hala ipekli kumaşları ve tekstil ürünleri ile anılan bir kenttir.

Bu gelişme 1500’lü yılların sonuna doğru neredeyse zirve noktasına ulaşmıştır. 1491 yılında yapımı tamamlanan ve Ulucami’nin hemen yanında yer alan Koza Han, bütün ülkenin hatta dünyanın en önemli ipek merkezi olmuştur. Kervansaray olarak inşa edilen bina, günümüzde ekonominin nabzının attığı iş merkezlerinin ilk örneklerinden biridir ve hala ipek kozası alım-satım işlerinin yürütüldüğü yerdir. Bursa’ya gelen turistlerin uğramadan kentten ayrılmadığı han, bugün rengarenk ipek kumaşların satıldığı dükkanlaryla ışıltısını koruyor.

Bursa’da, ışıltılı vitrinleri ile günümüzde de cazibesini koruyan bir başka mekansa Kapalıçarşı’dır. İmparatorluğun en güçlü zamanlarından itibaren kentin en güzel kumaşlarının, en nadide mücevherlerinin satışa sunulduğu çarşı, eski günlerindeki kadar olmasa da hala önemini korumaktadır ve yüzyıllar boyunca ekonomik dengelerin oluşumunda büyük rol oynamıştır. Günümüz Bursa’sında ise bu görev büyük bir oranda alışveriş merkezlerinin üzerindedir. Kentin içinde ve dışında yer alan bu merkezler hem ekonomik hem de kültürel anlamda yaşamın önemli bir noktasında yer almaktadırlar. Kendi içlerinde gerçekleştirdileri kültürel ve sanatsal aktiviteler kent yaşamını canlandırırken, sundukları imkanlarla spor ve eğlenceye yönelik renkliliği de Bursalılar’a taşımaktadırlar. İpekçilik nedeniyle dokumacılığın da hızla geliştiği Bursa, ilerleyen yüzyıllarda bu konuda önemli gelişmeler yaşamıştır. 18.yy. sonlarında başlayan havlu dokumacılğı bugün hala devam etmekte ve üretilen havlular dünyanın dört bir yanında alıcılarını bulmaktadır. Bu nedenle Bursa biraz da havlunun başkentidir aslında.

Günümüzde de tarihin bıraktığı bu mirası iyi kulanan Bursa, Türkiye’nin tekstil merkezi olma özelliğine sahiptir. Hatta kentteki iş istihdamının büyük bir bölümü bu sektörde yoğunlaşmaktadır. Bursa’da tekstil sektöründe faaliyet gösteren 8000 civarında irili ufaklı işletmede yaklaşık 60.000 kişi çalışmaktadır.Türkiye’de kurulu 11 sentetik iplik fabrikasının 8’i Bursa’da bulunmaktadır. Yine sentetik iplik üretimi olarak bakıldığında Bursa, ülkenin toplam kapasitesinin %75’ine sahiptir.

Bursa’da tekstil kadar öneme sahip olan bir başka sanayi dalıysa otomotivdir. Kent merkezinde yer alan iki otomotiv devi Tofaş-Fiat ve Oyak Renault, otomotiv yan sanayiinin de gelişmesinin en büyük nedenidir. Dolayısıyla bu sektör Bursa ekonomisinin can damarlarından biridir.

Geçmişte İpekyolu üzerinde bulunan Bursa, günümüzde ticari açıdan Türkiye'nin önde gelen kentlerinden biri. Ülke ekonomisine sağladığı katma değer açısından İstanbul, Kocaeli ve İzmir'den sonra 4'üncü sırada yer alan Bursa, imalat sanayinde de 15 milyar doları aşkın rakamla Türkiye GSMH'nın yaklaşık yüzde 9'unu sağlıyor.

Bursa'nın, sanayi açısından Türkiye'nin bir üretim üssü durumunda olduğunu belirten Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Celal Sönmez, Bursa'nın Türk tekstil sanayinin öncü kenti, otomotiv ana ve yan sanayi açısından ise adeta Türkiye'nin Detroit'i olduğunu ifade etti. Sönmez, Bursa Ticaret ve Sanayi Odasının, Bursa'da ve Türkiye genelindeki gelişime ve değişime ivme kazandıran ve bilgi birikimini paylaşan kurumlarından biri olduğunu ifade ederek, "117 yıldır Bursa ve Türkiye için çalışıyoruz" dedi.

Bursa, katma değer açısından 4'üncü sırada

Bursa, ülke ekonomisine sağladığı katma değer açısından İstanbul, Kocaeli ve İzmir'den sonra 4'üncü sırada yer alıyor. İmalat sanayinde, 15 milyar doları aşkın rakamla Türkiye GSMH'nın yaklaşık yüzde 9'unu sağlıyor. "Kentsel gelişmişlik düzeyine" göre Türkiye'de 4'üncü sırada yer alan Bursa, Türkiye'nin nüfus sıralamasında 4'üncü, okur-yazar nüfus oranı itibariyle de İstanbul ve Ankara'nın ardından 3'üncü sırada bulunuyor. Bundan tam 117 yıl önce; 6 Haziran 1889 tarihinde kurulan BTSO'nun üye sayısı bugün 26 bini aşmış durumda. Oda üyelerinin sermaye gücü toplamı ise 3,5 milyar dolara yakın düzeyde. BTSO, üyelerinin yurt dışı iş ilişkilerini geliştirmelerine ve ticari potansiyellerini harekete geçirebilme-lerine destek sağlamak amacıyla pek çok örnek girişime imza atıyor. Romanya, Yunanistan, Rusya Federasyonu, Bulgaristan, Polonya ve Ukrayna Odaları ile "işbirliği" ve "kardeş oda" protokolleri imzalayan BTSO, bu uluslararası açılımlarla Bursa iş dünyasına yepyeni ufuklar açmak için çalışıyor. Üyelerine bilgilendirmeye yönelik toplantılar, zirveler ve kongreler düzenleyen Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Ulusal Girişimcilik Kongresi, İnsan Kaynakları Zirvesi, Pazarlama Zirvesi, Lojistik Zirvesini gerçekleş-tirmektedir.

BTSO, TOBBNET projesini ilk uygulayan oda

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, 6 Kasım 2002 tarihinde ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi almıştır. Üyelerine daha iyi ve sürekli hizmet sunabilmek, Odayla ilgili her türlü bilgi ve belgeye ulaşabilmek amacıyla elektronik ortamda altyapısını hazır-lamıştır.

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın yönetim modeli ülkemizdeki pek çok ticaret ve sanayi odası tarafından kullanılmakta olup, bu konuda Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nca diğer odalara eğitimler verilmektedir. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası TOBBNET projesini ilk uygulayan oda konumun-dadır.

2004 yılı itibariyle 3 milyon adet belgenin taranması işlemi tamamlanmış olup, sayıları 26 bini aşkın BTSO Üyelerinin tüm kayıtları elektronik ortamda tutulmaktadır.

Üyeler gerek internet ortamında gerekse sesli yanıt sistemi ile oda bilgilerine ulaşabilmektedir. Bursa Ticaret ve Sana-yi Odası, E-Dönüşüm Liderleri Yarışma-sı'nda ülke genelinden 80 proje arasında Türkiye üçüncülüğünü kazanmıştır. Özellikle son dönemde zihniyetteki değişim ile birlikte üyeleri ve Bursa halkı için "ortak fayda" üreten kuruluş konumuna dönüşen Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, özel sektör gibi yönetilmektedir.

BTSO, çalışmalarında çıtayı sürekli yükseltiyor

5174 sayılı yasanın görev ve sorumlu-lukların yanı sıra eğitimden sağlığa, kültür ve sanattan spora hatta kent güvenliğine kadar her alanda Bursa ve bölgesi için çalışan Bursa Ticaret ve Sanayi Odası çalışmalarında çıtayı sürekli yükseltiyor. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile İngiltere Odalar Birliği tarafından AB uyum çalışmaları kapsamında yürütülen proje bünyesinde yapılan ve bağımsız denetim kuruluşu olan Türk Loydu tarafından gerçekleş-tirilen akreditasyon denetimini, 68 üzerinden 64 puan alarak büyük bir başarı ile tamamlamıştır. Bu değişim ve dönüşümün bir sonucu olarak, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası AB kriterlerine göre çalışan bir oda olma özelliğini de kanıtlamıştır. Son iki yıldır, personel yönetimi politikasında "performans yönetimini" uygulayan Bursa Ticaret ve Sanayi Odası halen bunu Türkiye'de en etkin şekilde uygulayan öncü bir oda durumundadır.

BTSO, 117 yıldır Bursa ve Türkiye için çalışıyor

Özetle Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Bursa'da ve ülkemiz genelindeki gelişime, değişime ivme kazandıran ve bilgi birikimini paylaşan kurumlarından biridir ve 117 yıldır Bursa ve Türkiye için çalışmaktadır. Bursa'ya ve Türkiye'ye çok sayıda kalıcı eser kazandıran BTSO'nun önde gelen projeleri şunlardır:

BOSB, Türkiye'nin ilk Organize Sanayi Bölgesi

Bursa Organize Sanayi Bölgesi BOSB: BTSO tarafından 1960'ların hemen başında kurulup işletilen ve ülkemizin ilk Organize Sanayi Bölgesi olma özelliği taşıyan bölgede, sanayicilere; yolu, suyu, elektriği, kanalizasyonu, telekomüni-kasyon altyapısı, 1992 yılında hizmete giren doğalgaz şebekesi ile 1998 yılında hizmete giren Atıksu Arıtma Tesisleri gibi her türlü alt yapısı hazır arsalar sunuluyor. BTSO yönetiminde, Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü'nün idari ve teknik kadroları, günün 24 saati Bölge'deki firmaların istifadelerine sunulan altyapının devamlılığını ve yüksek standartta kalmasını sağlıyor. Aynı zamanda, firmaların müşterek bazı problemlerinin çözüme kavuşturul-masında, itfaiye, ambulans gibi servisleri ile de hizmetlerine devam ediyor. Toplam 207 sanayi kuruluşunun faaliyette bulunduğu Bursa Organize Sanayi Bölgesi'ndeki firmalarda yaklaşık 30 bin kişi çalışıyor.

BUSEB, Bursa ve ülke ekonomi-sine katkısı her geçen gün artıyor

Bursa Serbest Bölgesi BUSEB: Bursa'ya uluslararası ticaret merkezi kimliği kazandırmak amacıyla, BTSO'nun öncülüğünde kuruldu. Bursa'nın Gemlik ilçesi sınırları içerisinde 825 bin m²'lik bir alan üzerine kurulan ve resmi açılışı 11 Mayıs 2001 tarihinde yapılan Bursa Serbest Bölgesi, Bursa ve ülke ekonomisine yapmakta olduğu katkıyı her geçen gün artırarak devam ediyor. Türkiye'deki 21 Serbest Bölge arasında 5'inci sırada yer alan BUSEB'de 2005 yılında 2 milyar 262 milyon dolarlık işlem hacmi gerçekleştirildi vE Bursa Serbest Bölgesi bu işlem hacmi ile Türkiye'deki serbest bölgeler arasında 4. sıraya yükseldi.

BOSEN, firmalara temiz, kesintisiz ve ucuz enerji veriyor

Bursa Organize Sanayi Enerji Santrali BOSEN: BTSO'nun kendi sanayi bölgesine kazandırmak istediği bir proje olan enerji santralinin temeli 1998 yılı Mart ayında atıldı. Bu tarihten itibaren yaklaşık bir yıl içerisinde tamamlanan ve 1999 yılının Mayıs ayında işletmeye alınan enerji santralinin kurulu gücü 135 mw. Halen BTSO Organize Sanayi Bölgesi içerisinde bulunan firmalara temiz, kesintisiz ve ucuz enerji vermekte olan BOSEN Enerji Santrali, enerji üretimi için doğalgaz ve alternatif olarak nafta kullanarak bu hizmetine devam ediyor.

Bursa Uluslararası Fuar Mer-kezi'nde yılda ortalama 19 ayrı fuar

Bursa Uluslararası Fuar Merkezi: "Bursa Uluslararası Fuar Merkezi", Bursa'ya uluslararası boyutta fuarlar kazandırılması amacıyla, Bursa Büyükşehir Belediyesi ve BTSO işbirliğiyle kuruldu.

Bursa Uluslararası Fuar Merkezi'nin kuruluş, inşaat ve işletme işini 49+49 yıllığına BTSO üstlendi. 27 Haziran 1997 tarihinde temeli atılan Merkez, 119 bin metrekarelik alan üzerine kurulu. Merkezde ilk fuar organizasyonu 1519 Mayıs 1998 tarihleri arasında gerçekleştirilen Oto Show '98 Fuarı oldu. Bursa Uluslararası Fuar Merkezi'nde yılda ortalama 19 ayrı fuar organize ediliyor.

BÇM'den, 9 yıldır firmalara eğitim, danışmanlık ve analiz hizmeti

Bursa Çevre Merkezi BÇM: Tehlikeli atıkların tespiti ve yaratacağı sorunların çözümü, işletmelerde çevreye duyarlı üretim ile enerjinin bilinçli ve tasarruflu kullanılması için, Alman Hükümetinin de katkısıyla kuruldu. 1997 yılında hizmete giren Merkez, firmalara eğitim, danışmanlık ve analiz hizmetleri veriyor. Merkez bünyesinde atıksu ve baca gazı analiz laboratuarları bulunuyor.

AB, konusunda herkesi bilgilen-diriyor

Avrupa Birliği Bursa Bilgi Bürosu: AB Avrupa Komisyonu Türkiye Temsilciliği ve BTSO işbirliği ile gerçekleştirilen Avrupa Birliği Bursa Bilgi Bürosu, 22 Mayıs 1997 tarihinde hizmete girdi. Büro, tüm Bursa halkına, sanayici ve işadamına, hukukçu ve akademisyenlere, dahası Avrupa Birliği konusunda bilgi almak isteyen herkese destek sağlıyor. Büro, Ankara'da bulunan Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu ile sürekli iletişim halinde.

ABM Ağı, KOBİ'lere çok önemli destekler sağlıyor

Avrupa Bilgi Merkezleri (ABM) Ağı: Avrupa Komisyonu Girişimcilik Genel Müdürlüğü'nün 1987 yılında başlattığı "Avrupa Bilgi Merkezleri (ABM) Ağı" oluşturma projesi çerçevesinde 2003 yılında açılan ihaleye tek başına katılan ve kazanan BTSO'nun Bursa'ya armağan ettiği Avrupa Bilgi Merkezi, 18 Mart 2004 tarihinde hizmete girdi. ABM sayesinde KOBİ'lerin yurt dışındaki firmalara tanıtılmalarından taraflar arasında yatırım olanaklarının geliş-tirilmesine, AB hibeleri, kredileri, programları konusunda gerekli duyuruları yapmaktan gelecek bilgi taleplerine cevap verilmesini sağlamaya kadar özellikle KOBİ'lere çok önemli destekler sağlanıyor.

ABD CORNER: ABD İstanbul Başkonsolosluğu ile Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın işbirliği sonucu 24 Haziran 2003 Salı günü hizmete giren ABD Bilgi Bürosu, iki ülke arasında ticari işbirliği ile Türk ve Amerikan işadamlarının ABD ve Bursa bölgesinde ortak yatırımlarını artırmayı amaçla-maktadır.

ULUTEK için firma başvuruları başladı

ULUTEK-Uludağ Teknoloji Geliştirme Bölgesi: Bursa Valiliği, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Uludağ Üniversitesi ve Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin öncülüğünde Bursa'da kurulan Uludağ Teknoloji Geliştirme Bölgesi, Uludağ Üniversitesi'nin Görükle Kampusunda 471 dönümlük alan üzerinde hizmet verecek. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın yüzde 31,8 oranında hissedarı olduğu Uludağ Teknoloji Geliştirme Bölgesi'nde otomotiv, tekstil, tıp, bilişim teknolojisi, yazılım, gıda, ziraat ve hayvancılık konularında Ar-Ge çalışma-ları yapılacak. Kuruluş işlemleri tamam-lanan Uludağ Teknoloji Geliştirme Bölgesi'nde firmaların başvuruları kabul edilmeye başlandı.

Ülkemiz için örnek bir eğitim kompleksi

BTSO EĞİTİM VE SPOR VADİSİ: 130 bin metrekarelik alan üzerine yaptırılan, 34 bin 500 metrekarelik kapalı alanı olan, 6 bin 500 öğrenci kapasiteli BTSO Eğitim ve Spor Vadisi'nin temeli 2 Ocak 2005 tarihinde Başbakan Recep Tayip Erdoğan tarafından atıldı.
İnşaatı kısa sürede tamamlanan ve ülkemiz için örnek bir eğitim kompleksi durumunda olan BTSO Eğitim ve Spor Vadisi, 20062007 eğitim öğretim yılında faaliyete geçecek.

12 derslikli spor lisesi, 12 derslikli sosyal bilimler lisesi, 24 derslikli genel lise, 12 derslikli endüstri meslek lisesi, 24 derslikli ilköğretim okulu, 100 öğrenci kapasiteli anaokulu, 400 öğrenci kapasiteli bilim sanat merkezi, 200 öğrenci kapasiteli otistik çocuklar eğitim merkezi, 200 öğrenci kapasiteli erkek öğrenci yurdu, 100 öğrenci kapasiteli kız öğrenci yurdu, kapalı spor salonu, tribünlü spor salonu, 500 kişilik çok amaçlı salon, yemekhane, kütüphane ve laboratuar gibi müşterek tesisler yer alıyor.

Türkiye'de imal edilen her 3 araçtan birisi Bursa'dan

Geçmişte İpekyolu üzerinde bulunan Bursa, günümüzde ticari açıdan ülkemizin önde gelen kentlerindendir. Bursa, sanayi açısından ise ülkemizin bir üretim üssü durumundadır. Bursa'da ilki Odamız tarafından kurulmuş olan, faal 9 organize sanayi bölgesi bulunmaktadır.
Bursa, Türk tekstil sanayinin öncü kenti, otomotiv ana ve yan sanayi açısından ise adeta Türkiye'nin Detroit'u durumundadır. Ülkemizde kurulu bulunan 11 sentetik iplik fabrikasından 8 tanesi Bursa'da üretim yapmaktadır. Bursa'da tekstil sektöründe 60 bin kişi istihdam edilmektedir. Bursa'da bulunan 3 otomobil fabrikasında yılda yaklaşık 350 bin araç üretilmektedir. Bir başka deyişle Türkiye'de imal edilen her 3 araçtan birisi Bursa'dan çıkmaktadır. Bursa açısından, makina, inşaat, gıda tarım ve hayvancılık, hizmetler ve özellikle turizm, ekonomik yapı içerisinde faaliyetlerin yoğunlaştığı diğer sektörler arasından yer almaktadır.

Gelecekte, Bursa'da birçok sektör öne çıkacak

Bursa, geçmişten günümüze öncelikle tekstil kenti konumundadır. Bursa'nın bu özelliği gelecekte de devam edecektir. İkinci olarak otomotiv ana ve yan sanayi Bursa için öncelikli sektörlerden birisi olmayı sürdürecektir. Genel olarak sektörel yapı kendisini muhafaza edebilir. Burada önemli olan teknolojik gelişmenin gösterilebilmesidir. Bu noktada Bursa için gelecekte bir tek sektörün öne çıkacağını söylemek zor. Elektrik-elektronik olabilir. Yazılım olabilir. Bu noktada Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın da önemli katılımı ile kurulan Uludağ Teknoloji Geliştirme Bölgesi çok önemli bir görevi yerine getirecektir. Bursalı işadamı ve sanayici-ler girişimcilik ruhuyla şüphesiz gelecekte de başarılarını sürdürecekler-dir. Ancak bütün bu gelişmeler için ülke genelinde yeni bir sanayi politikasının tartışılması, saptanması ve uygulanması gereklidir.

Bursa, Türkiye ekonomisinde üretim üssü konumunda

Bursa, ülkemiz ekonomisinde bir üretim üssü konumundadır. Bursa kabına sığmamaktadır. Bursa'da faal 9 organize sanayi bölgesi bulunmakta olup bu bölgelerde bin sanayi kuruluşu ve 150 bin kişi istihdam edilmektedir. Balkan Savaşı sonrası, Kurtuluş Savaşı sonrası, 1950 sonrası ve 1989 yılında Bursa'ya olan göçler, Elbette Organize Sanayi Bölgesi'nin kuruluşu, TOFAŞ ve OYAK RENAULT'un kuruluşu, Bursa Serbest Bölgesi'nin kuruluşu da Bursa için önemli bir dönüm noktası olmuştur.

İhracatta ve dış ticarette yeni bir anlayış kazanılmış, farklılaşmalar ortaya çıkmıştır. Bunun sonucu olarak Bursa Serbest Bölgesi bugün Türkiye'deki 20 Serbest Bölge arasından yıllık 2.2 milyar dolarlık ihracatla 4. sırada yer almayı başarmıştır. Yeni kurulmuş olan Tekno-loji Geliştirme Bölgesi (ULUTEK) gelecekte Bursa'da yüksek teknolojili ürünlerin geliştirilip üretilebilmesi ve katma değeri yüksek ürünler imal edilebilmesi açısından önemli bir dönüm noktasıdır.

Bursa'nın, ülke ekonomisine sağladığı katma değer açısından İstanbul, Kocaeli ve İzmir'den sonra 4'üncü sırada yer alıyor olması, imalat sanayinde, 15 milyar doları aşkın rakamla Türkiye GSMH'nın yaklaşık yüzde 9'unu sağlaması elbette memnuniyet verici bir durumdur.

Bursa sanayisinin önünde ciddi engeller var

Bursa sanayinin yaşadığı sorunlar, ülkenin genelinde sanayi sektöründe yaşanan sorunlardan çok da farklı değildir. Türk işadamı ve sanayicisi değişen şartlara kısa sürede uyum sağlıyor olabilse de, Türk sanayinin dünya piyasalarında çok daha fazla yer alabilmesi ve rekabetçi olabilmesi, ancak bir milli politika ve izlenecek ulusal bir strateji ile olabilir. Bugün için sanayinin önünde rekabet koşullarını olumsuz yönde etkileyen çok ciddi engeller bulunmaktadır. Başta, elektrik-doğalgaz-SSK primlerinin yüksekliği gibi girdi maliyetlerindeki yükseklikler olmak üzere, yatırım indirimlerinin kalkması, teşvikli iller yasasının yanlışları, serbest bölgelerin kötü durumu, yeniden hazırlanan ticaret kanunu, sendikalar kanununun çok iyi irdelenmesi, cari açıktaki kırılganlığın artması, ihracatın ithalatı karşılama oranının kırmızı çizgiye yaklaşması, kayıt dışılığın yüksek olması, "katil kur" olarak tanımladığımız kur politikasını işadamı-nın ve sanayicinin rekabet gücünü olumsuz yönde etkileyen faktörler olarak sıralanabilir.

Bursa'da yılda 20'ye yakın fuar düzenleniyor

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yaptırılan Bursa Uluslararası Fuar Merkezi'nde gerçekleştirilen fuarlar, Bursalı firmaların ürünlerini ve hizmet-lerini sergileyebilmeleri, üreticilerle potansiyel alıcıları buluşturması yönüyle önemli bir görevi yerine getirmektedir.

Bursa'da yılda 20'ye yakın fuar düzenlenmekte olup Bursa Kalıp 2006 Fuarı da bu organizasyonlardan birisidir. Otomotiv ve makina sektörleri başta olmak üzere tüm imalat sanayi için vazgeçilmez bir öneme sahip olan kalıp üretimi ve bu alanda faaliyette bulunan firmalarımız, fuarda çalışmalarını sergileme şansı buldu.

makineihtisas.com

EKONOMİ

Nüfusun büyük bir bölümü merkez etrafındaki yerleşim alanlarında yaşamaktadır. Yapılan şehir planları ile kent doğu ve batı aksında gelişmesi planlanarak, merkezdeki nüfusun yeni gelişme bölgelerine çekilmesi amaçlanmıştır. Yapılan tüm planlama çalışmalarında kuzeyde bulunan ve çok verimli topraklara sahip olan Bursa ovasının korunması planlanmış ve bu alanlara yerleşme önerilmemiştir. Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde halen 671 bin kişilik boş konut alanı bulunmaktadır.

Genç nüfus yapısının eğitiminden işe kadar çok çeşitli talepler getirmekle birlikte dinamizmde kazandırdığı Bursa'da ortalama hane halkı büyüklüğü 1994 yılı verilerine göre 461.550 dir.1990 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre Bursa'da 12 ve daha yukarı yaştaki çalışan nüfus içinde her iki kişiden birisi ücretlidir. Fert başına düşen banka mevduatı açısından Bursa'nın ülke genelindeki yeri altıncılık, trafiğe çıkan araç sayısı açısından ise dördüncülüktür.

Ekim 1996 tarihi itibariyla kent genelinde nüfus 2 milyon 416 bin 193 iken, kent merkezinde 1 milyon 211 bin 688'dir.

Bursa, Türkiye'nin tekstil merkezi olma özelliğine sahiptir. Hatta kentteki iş istihdamının büyük bir bölümü bu sektörde yoğunlaşmaktadır. Bursa'da tekstil sektöründe faaliyet gösteren 8000 civarında irili ufaklı işletmede yaklaşık 60.000 kişi çalışmaktadır.Türkiye'de kurulu 11 sentetik iplik fabrikasının 8'i Bursa'da bulunmaktadır. Yine sentetik iplik üretimi olarak bakıldığında Bursa, ülkenin toplam kapasitesinin %75'ine sahiptir.

Dokumacılığın yanında tarım da önemli bir ekonomik değer olmuştur Bursa'da. Örneğin, zeytincilik bugün de önemini koruyan bir ekonomik değerdir. Ancak daha küçük hacimde üretimine devam ediliyor olsa da, Bursa'da yetişen şeftali ve kestane bütün ülkenin tanıdığı lezzetler arasındadır. Bursa'da üretilen kestane şekeri ise kentin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Ancak gün geçtikçe sanayi kenti kimliğini kazanmaya devam eden Bursa'da tarım, ekonomik önemini yitirmektedir.

Bursa'da tekstil kadar öneme sahip olan bir başka sanayi dalıysa otomotivdir. Kent merkezinde yer alan iki otomotiv devi Tofaş-Fiat ve Oyak Renault, otomotiv yan sanayiinin de gelişmesinin en büyük nedenidir. Dolayısıyla bu sektör Bursa ekonomisinin can damarlarından biridir.

ağbursa.com

KIRK BEŞ KERE MAŞALLAH

1961’de başlayan bir serüvenden bahsediyoruz... Türkiye’de olmayanı olduran, peşinden gelenlere örnek olarak Türkiye’nin organize sanayi bölgesi hamlesini başlatan Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Organize Sanayi Bölgesi, 1966’da çıktığı üretim yolculuğunda 40 yılı devirdi. 6 Kasım 2006’da ise 41. yılın doldurarak büyük bir “maşallah”ı hak edecek... BTSO Organize Sanayi Bölgesi’nin dünü ve bugününü inceledik...

Bursa’yı Mudanya’ya bağlayan şosede ilerlerken, solda kalıyor Yalakçayırı... Verimsiz mi verimsiz bir arazi... Bataklık, sazlık... Minareliçavuş ve Fethiye köylüleri yetiştirebildikleri yerlerde enginar dikiyorlar... Yoldan geçenler belki de kafalarını o yöne hiç çevirmiyor, çünkü ne görecek bir ekin, ne göz hakkı bir nektar, ne de selamı alınacak bir dost var orada... 1960’a kadar kaderi aynıdır Yalakçayırı’nın, ta ki uzak ülkelerden bir firmanın yazdığı bir rapora kadar... O rapor der ki, “... İzah edilen sebepler dolayısıyla, mezkur pilot projenin tatbiki için en müsait yer olarak Bursa seçilmiştir... Bölgenin tesisi için lüzumlu meblağlar Bursa Sanayi Odası emrine tahsis edilir edilmez işe başlamak mümkündür...”
İşte böyle başlıyor, Yalakçayırı’ndan Organize Sanayi Bölgesi’ne giden yol hikayesi. Dönem, 27 Mayıs ihtilalinin hemen ardından ABD ile geliştirilen ikili ilişkilerin hızlandığı bir dönem. Türkiye, yeniden, “Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı”nı açıklamış ve bu planda sanayinin büyük merkezlerde yığılmasının önüne geçecek, çevreye yaygınlaştıracak ve ekonomik etkinlikleri daha dengeli dağıtacak bir yapılanma öngörmüştü. Türkiye’nin bu plana uygun sanayi bölgeleri kurulması için yardım isteğine, ABD’li Checchi and Company Şirketi, Türkiye’de Devlet Planlama Teşkilatı’na ve ABD Hükümetine sunmak üzere hazırladığı 1961 tarihli bir raporla destek vermiş. Checchi and Company, raporunda, Türkiye’de ticaret ve sanayi yaşamındaki sıkıntılardan söz ederken, organize sanayi bölgesi kurma ölçütlerinden ve Bursa’nın neden tercih edilmesi gerektiğinden de etraflıca bahsediyor. Aynı rapor sadece Bursa’yı değil Batı Anadolu’da İstanbul, Adapazarı, Zonguldak başta olmak üzere Eskişehir, Ankara ve Adana gibi illeri de aynı kategoriye alıyor ve bu bölgelere de organize sanayi bölgesi kurulabileceğinin ipuçlarını veriyor. Checchi and Company’nin raporunu incelediğimizde görüyoruz ki, OSB kurulması düşünülen bölgeler, “memleket çapında taşıdığı önem”den anayol taşıma kapasitesine, gelişme hızından arazi meyillerine, demiryoluna ve komünün zenginliğine kadar 18 kritere göre karşılaştırılmış ve Bursa, ortalamada en yüksek notu almış...

26 milyon liralık kredi

Aynı dönemde Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hasan Alkoçlar, rapordan haberdardır ve Sanayi Bakanlığı’na çoktan başvuruda bulunmuştur. Adana mı, Bursa mı derken, Bursa, şevkle sahip çıktığı projeyi almayı başarır ve Türkiye’nin bir ilkini gerçekleştirmek üzere çalışmalarına başlar. Proje Bursa için olduğu kadar Türkiye için de yeni bir uygulamadır. Bursa, birdenbire içerisine girdiği sanayi bölgesi hevesine rağmen 1931’de alınan bir kararı unutmuş değildir... Necati Akgün’ün derlediği “Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nın Kuruluşu ve Gelişimi” isimli kitabın 45. sayfasında aktardığı bir anı bize oluşan muhalefet hakkında bir fikir verebilir: “... Organize Sanayi Bölgesi’nin kuruluşu demek, Bursa’nın tam anlamıyla bir sanayi bölgesi olacağının tesciliydi. Halbuki 1931 yılında Belediye Meclisi Bursa’yı, kaplıca ve turizm şehri olarak kabul etmişti. Bu karara rağmen Bursa’da az da olsa ipek, havlu, karoser sanayi yanında koskoca bir Merinos Fabrikası vardı. Şimdi sanayinin gelişmesi için Organize Sanayi Bölgesi kurulması isteniyordu... Sanayici ve işadamları konuyu uzun uzun tartıştılar. Bu tartışma sırasında, sanayi gelişirse Bursa’nın tarım, kaplıca ve turizm şehri özelliğini kaybedeceği de ileri sürüldü. Sonunda bu konuda, yetkili olan Ticaret ve Sanayi Odası’nın karar vermesine karar verildi... Oda meclisinde lehte ve aleyhte yapılan konuşmalar sonunda kurulması uygun görüldü...”
Proje için, AID olarak bilinen Milletlerarası Kalkınma Teşkilatı Artık Paralar Fonu’ndan 26 milyon 200 bin TL. kredi Maliye Bakanlığı’na aktarılır. Maliye Bakanlığı da aynı krediyi, 5 yıl geri ödemesiz olmak üzere 20 yıl vade ile BTSO’ya verir. BTSO da projeye 1,8 milyon TL. ile katılır ve Türkiye’nin ilk organize sanayi bölgesi projesi 1962’de resmi olarak başlatılır.
Başlatılır başlatılmasına da, dönemin tanıklarından Mehmet Sahiller’in söyleyişiyle, hem konu hakkında cahildirler hem de korkmaktadırlar; alınan kredi ya geri ödenemezse, ya sanayi bölgesi kurulamazsa... Deneyimsizliklerini sabahlara kadar toplantılar yaparak, durmadan araştırarak ve Checchi and Company’nin raporuna harfiyen uymaya gayret göstererek aşan BTSO, dönemin Genel Sekreteri Ergun Kağıtçıbaşı’yı da İngiltere’ye gönderir. Ne de olsa İngiltere organize sanayi bölgeleri konusunda bir hayli deneyim sahibi olmuş, uzmanlaşmıştır. Türkiye’nin ilk organize sanayi bölgesi, ilkleri yaşamaya devam ederek yol alır; sanayinin kurulacağı Yalakçayırı bölgesindeki istimlak yetkisi, ilk kez bir ticaret ve sanayi odasına verilir. Pazarlıklar yapılır, 70 kuruştan 7 liraya kadar değerler ödenerek arsalar alınır ve 1,8 milyon metrekare alanda öncelikli olarak kurutma çalışmaları yapılır. İlk müteahhit ile yaşanan olumsuzluklar sonrasında SİNFAŞ ile anlaşılır ve organize sanayinin atardamarları olan altyapı hizmetlerine başlanır. Endüstriler için uygun parsellere bölünen ve daha sonra yol, su, drenaj, doğalgaz, elektrik ve telefon gibi altyapı hizmetleri tamamlanan bölgenin işçi konutları ve sosyal tesisleri için ise bölgenin yakınındaki bir arazi yerleşim bölgesi olarak planlanacaktır.

Ne gelen var ne giden

Hüseyin Akoçların başlattığı çalışmalar Kamil Tolon döneminde de devam eder. OSB’nin resmi açılışı ise, 6 Kasım 1966’da dönemin BTSO Başkanı Abdi Biçen’e nasip olacaktır. Projenin ilk ve zorlu etabı bitmiştir ancak bu kez BTSO’yu daha zorlu bir süreç bekler; pazarlama...
Organize sanayi bölgesi, başlı başına çekici bir ürün aslında. Düşünsenize; elektriğiniz, suyunuz hazır, kanalizasyonunuz hazır, yollarınız hazır, eski BTSO başkanlarından Hüseyin Suat Sungur’un söyleyişiyle, sanayiciye düşen yalnızca “dört duvar yapmak ve makinelerini getirmek” değil mi? Ama öyle olmamış Bursa’da... Bakmışlar ki bir süre gelen giden yok, o zaman sanayicilerin ayağına giderek OSB’yi tanıtmaya ve sansasyonel isimlere OSB içinden yer satarak bir tanıtım yapmaya karar vermişler. Halihazırda bir karoser sanayisi olan Bursa’ya davet edilen otomotiv devleri ile görüşmüşler. Tabii yabancı bir otomotiv devini davet ederken, kentinize ait sanayi envanterini hazırlamanız da çok önemli. 1966-1968 döneminde BTSO Başkan Vekilliği yapan Hüseyin Suat Sungur, “Biz sanayi bölgesini yaparken ufkumuz da genişledi. Buraya yabancı sermayeyi davet etmek için gerekli sanayi envanterini de ilk defa biz hazırladık. Sanat lisesi ve erkek lisesi öğrencilerinin desteği ile oldukça önemli bir iş gerçekleştirdik. Bursa’ya yabancı otomobil yatırımı o vesile ile gelmiştir” diyerek anlatıyor o dönemi. Bu da Türkiye’de bir ilk, ilk sanayi envanteri... Sonuçta önce rahmeti Vehbi Koç’a, ardından da dünya otomotiv devi Renault’a yer satılır. Hatta Renault ile öyle sıkı pazarlıklar yapılır ki, Mehmet Sahiller’in söyleyişiyle, “12 liraya mal edilen arsa 9 liraya ve yedi yıl vade ile” Renault’a satılıyor... Yeter ki sanayici gelsin...
Sonuçta otomotiv sanayisinin gelişi ile birlikte, Bursa hızlı bir sanayileşme sürecine giriyor. Yan sanayinin gelişi, Bursa’nın teknolojiyi takip etmesi sayesinde tekstil sektörünün canlanması süreçlerini hepimiz biliyoruz. Bu canlanmadan tabii ki OSB de nasibini alıyor. Başlangıçta toplam alanı 1,8 milyon metrekare olan ve sadece dört firmanın faaliyet gösterdiği BTSO Organize Sanayi Bölgesi, zamanla artan talep üzerine 1984, 1987, 1992 ve 1998 yıllarında olmak üzere dört kez büyütme çalışması yaptı. Bölge şu anda, 6,8 milyon metrekareye ve doğal sınırlarına ulaşmış durumda. Bunun 2 milyon 450 bin metrekaresi altyapı tesisleri için, 3 milyon 850 bin metrekaresi ise sanayi arsası olarak kullanılıyor. Yıllık ortalama 4-5 milyar dolarlık bir üretimin gerçekleştiği BTSO Organize Sanayi Bölgesi’nde halen satışa açık yer bulunmuyor ve 253 firma faaliyetlerine devam ederken 30 binin üzerinde bir işgücünü de barındırıyor.
Görevi; 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ve uygulama yönetmeliği gereğince, ülke ekonomisinde önemli yere sahip olan müşterilerinin hizmetlerini aksatmamak için her türlü altyapı ve destek hizmetlerini sağlamak ve teknolojik gelişmeleri yakından takip ederek hizmetlerin kalitesini ve sürekliliğini çevre koruma ilkesiyle sürdürmek olan BTSO Organize Sanayi Bölgesi, Türkiye’de birçok ilke imza atmış bir uygulama. Kuruluş fikri, projelendirilmesi, uygulaması, arazi istimlakları, sanayi envanteri ve tabii ki altyapı hizmetleri ve yatırımları ile... Doğalgaz şebekesinden, BOSEN Enerji Santrali’ne, arıtma tesislerinden, enerji ve su dağıtım şebekelerine, kanalizasyonu ve yollarına kadar yapılan tüm altyapı ve yatırımların toplam tutarı ise 166 milyon 472 bin ABD Doları...
Velhasıl BTSO Organize Sanayi Bölgesi, 6 Kasım’da 41. yılını doldurmuş olacak... Devam eden sayfalarımızda; kuruluş hikayesinden bugününe, yatırımlarından geleceğine dair hem bugünü hem geçmişi dinlediğimiz isimlerle ilgili söyleşileri okuyacaksınız. Neden ilk OSB’nin Bursa’da kurulduğu, Bursa’nın neden Türkiye’nin sanayi başkenti olduğu ve BTSO Organize Sanayi Bölgesi’nin neden Türkiye ve Bursa için bu denli önemli olduğunu daha iyi anlayacaksınız. Sizlere iyi okumalar... BTSO Organize Sanayi Bölgesi’nin 41. yılı kutlu olsun... Ve de “41 kere maşallah”.

Organize sanayi bölgeleri kavramı, dünyada 19. yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkmış ve ilk olarak İngiltere ve ABD’de uygulanmıştır. Türkiye’de organize sanayi bölgeleri kurulması fikri ise diğer ülkelere göre daha yeni sayılabilir.

Organize Sanayi Bölgeleri ile temel olarak aşağıdaki ihtiyaçlara cevap verilmiştir:
· Modern kent planlama gereksinimlerine bir sanayi alanının tahsis edilmiş ve böylece kentin tarihi ve kültürel özellikleri korunarak ve sanayi bölgeleri ile konut bölgeleri ayrılmıştır. İş kurulması ve üretim teşvik edilmiştir.
· Her bir fabrika başına düşen ayrı altyapı tesislerinin inşaat harcamaları azalmıştır.
· Proje, modernleşmek için çaba gösteren küçük ve orta ölçekli girişimcilere bir teşvik olmuştur.

Bugün sanayi bölgelerinin kurulması, bir kararname ve düşük faizli kredi sağlayarak bu tür projelere destek veren Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından bir düzene sokulmuştur.